3-5-1

Verslag van een weekend

Hugo Verschelden

 Naar ‘traditie’, het is toch al het tweede jaar, trok Lampyris er een heel weekend op uit om in het veld naar insecten en andere invertebraten te zoeken. Ditmaal kozen we voor de mooie Ourvallei op het randje van België, onze Oostkantons hebben immers nog heel wat aan natuur te bieden. Gerda en Bryan reserveerden een volledig hotelletje in Schönberg, zodat we alle ruimte en vrijheid kregen om er een ‘veldlabo’ in te richten. Bino’s, loepen, determineertabellen, boeken en andere middelen stonden ter beschikking van de deelnemers om de gevonden specimen op naam te brengen. De excursies werden in een voorafgaande exploratie van het terrein, met de welwillende hulp van Christa, in het activiteitenplan opgenomen. Verder stopten de organisatoren in het al ruime en gevarieerde programma nog nachtvlindervangsten, allerlei demonstraties en voordrachten door specialisten. Zelfs bij regenweer mocht niemand zich ook maar een moment kunnen vervelen. Zoals zou blijken was de zomer 2008 ons zelfs na bijna twee maand ellende en smurrie nog steeds niet te best gezind. 

Het begon al op vrijdag bij onze uitstap naar de groeve van Adler, waar Gerda ons in de geologie van het landschap zou inwijden. Tijdens de opeenvolgende stortregens hoorden we van de spreekster hoe dit landschap werd gevormd en welke gesteenten men er kon vinden. De weergoden bleven echter het boeiende thema storen. Het koude water gleed letterlijk in onze laarzen. Als natte en wat verloren kippen drentelden we rond over het stenige terrein. Maar opgeven en afdruipen deden we niet. In de vloed wist zelfs iemand onder ons tussen de leisteenscherven een Levend barende hagedis en enkele salamanders op te pikken. Meteen ook de eerste levende vondsten van het weekend. De organisatoren waren wat blij dat er al iets te rapen viel, want bij zo’n weer schuilt zelfs een insect in het droge.

Al gaat onze voorkeur naar de kleine beestjes, toch dient onmiddellijk te worden opgemerkt dat onze interesse veel ruimer is. Zo kwamen op de volgende wandeling in de vallei van de Kolvenderbach ook de regenbestendige planten ruim aan bod. Want die kennis is in onze open werkgroep en bij de meegekomen gasten gelukkig ruim aanwezig. Zelfs de rest van de dierenwereld behoort tot onze interessesfeer. Zoals trouwens uit dit verslagje blijkt.  

Na de vloed van de dag  ebden we weg bij de warme haard, waar we onze zompige schoenen te drogen legden. Intussen voerde Bryan, de spinnenspecialist, ons naar de wereld van de huiselijke spinnen. Onze welbespraakte ‘spiderman’ vertelde ons welke potige en nuttige diertjes in ons huis voorkomen en welke we best in ons hart kunnen sluiten. Wat later op het terras onder het afdak ontstak Marc, onze vlinderspecialist, de kwikdamplamp om mogelijk toch enige nachtvlinders te verschalken. Wat hem bij dit koude weer blijkbaar toch onverwacht enige vangst opleverde. Enkelen van ons waagden zich nog aan een kleine avondwandeling. Met een ‘bat-detector’ spotte Christa naar vleermuisjes, terwijl Hugo, sterren- en verhalenliefhebber, in het donker minder succes had. Hij kon zijn verhaal bij de sterren niet brengen omdat sterren nu eenmaal niet van regenwolken houden. Het aangename gezelschap trotseerde echter alle depressies en zorgde bij een goed glas voor een zonnig afsluiten van de regendag. 

 

De nieuwe morgen beloofde beter, al dreven er nog steeds wat zwangere wolken aan de hemel. Het werd naderhand toch een dag met gejuich en vreugdekreten bij de ontdekkingen. Nu is het te moeilijk om hier alles op te sommen, toch meen ik dat ik de lezer enkele hoogtepunten niet mag onthouden.

Op deze bewuste dag rolt Peter, een gedreven natuurliefhebber uit het verre Putte, een stronk terzijde en vindt daar onder het rottend hout, na tien jaar vruchteloos zoeken, zowaar opnieuw een Vuursalamander. Een volwassen dier dat volgens deze allround-kenner een leeftijd van veertig jaar kan bereiken. De man glundert bij zijn ontdekking. De aanwezige fotografen laten dan ook gulzig hun sluiters werken om dit prachtige dier op de gevoelige chip vast te leggen. In de namiddag grist Peter zowaar een tweede dier vanonder een houtstronk. Ditmaal een jong beestje dat, na twee volle jaren in de watercouveuse, uit de beek aan land is geklommen. Het frêle diertje dient nog wel grotere gele vlekken op de huid te krijgen, maar die groeien wel met de jaren. Bij het zien van deze peuter met mooie ogen verdringen zich alweer de fotografen. Bij de projectie van de vele foto’s later op de avond kon men zowaar gaan denken dat er daar in de Oostkantons een overvloed van deze dieren leeft… 

Na de tocht langs de Mackenbach en de Treisbach onder een matig zonnetje was heel wat determinatiemateriaal voor handen. Maar de dag bleek nog niet ten einde. Medeorganisator Bryan trok zijn broek uit en stond zowaar als bij toverslag in zwembroek met schepnet en emmer klaar. Dit tot verwondering en gejuich van de omstanders die hun blikken niet konden afwenden van deze moedige man. Met ontblote benen wandelde die zowaar de Our in! Het water stroomde wild om zijn blote benen en was volgens de omstanders werkelijk ijzig. Toch kreeg hij één moedige volgeling, Peter uit Putte, terwijl de anderen afwachtend bleven toezien op wat er gebeuren ging. Tussen de rotsen en onder de stenen zocht onze expert in krabben en kreeften naar Rivierkreeftjes. Geschaarde beestjes die hier een jaar geleden nog (massaal) bleken te zitten. Na een kwartier stenen wentelen geloofde er eigenlijk al niemand meer in maar de verbeten kreeftenvanger gaf niet op. Verbaasd keken we toen hij beet kreeg en met de blote hand (en onder ijselijk gegil) zowaar een mannelijk exemplaar uit het water tilde. Wat later volgde er nog eentje en daarna nog een kleintje. De vangst bleef echter tot deze enkele exemplaren beperkt en ze werden na onderzoek weer te water gezet. Wie mogelijk aan het eten van kreeft dacht, kon zich op de kin kloppen. Al kreeg niemand van ons ook maar zo’n verwerpelijke gedachte.

Deze tweede en toch wel vruchtbare dag eindigde onder andere met een fotoshow, waar alle deelnemende fotografen hun artistieke kwaliteiten konden tonen. Na de voorstelling van wel ‘duizend’ foto’s warmden sommigen zich in een weldoende sauna. Anderen gaven niet op en bemanden alweer de bino’s om de vondsten te determineren: zweefvliegen en mieren met Gilbert, kevers met Bertie, nachtvlinders met Marc, van-alles-wat met Peter en met een korte demonstratie waarbij door Bryan speciale aandacht werd gevraagd voor de genitaliën (een belangrijk determinatiekenmerk!) van een spin werd de dag afgesloten.

 

Dag drie kreeg weer een ander tintje. Vooral zweefvliegen, hommels, sprinkhanen en mieren kwamen in de valleien van de Grossweberbach en de Kleinweberbach onder de loep. Verder bleef er oog voor groen en paddenstoelen. Een paar Wespendieven demonstreerde ons hoe je in volle vlucht voedsel kan doorgeven. En dat een ongeluk ook goede gevolgen kan hebben, bleek toen een paar deelnemers werden vermist: twee fotografen liepen in hun enthousiasme om de dingen te verbeelden verloren en tijdens de opgezette zoekactie, waarbij het GSM-netwerk het verschillende keren liet afweten, trapte er als het ware iemand op een Hazelworm. Een mooi groot exemplaar. Je moet maar mazzel hebben. Na de recuperatie van de verlorenen en met de vele waarnemingen op zak werd zelfs de regen bij een afscheidsdrink vlug vergeten.

De vlijtige organistoren Gerda en Bryan zien het voor volgend jaar alweer zitten. En wij uiteraard ook. We zullen de kalender nauwgezet in het oog houden.